سه شنبه 25 مهر 1396 - Tuesday, October 17, 2017
تاریخ :1396/03/29 9:42 AM
ضرباهنگ توسعه در گرو توازن و همه جانبه نگری
شرایط و وضعیت کنونی ایران نشان می دهد که در مقایسه با گذشته دگرگونی های بسیاری را به لحاظ اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی تجربه کرده است. تغییراتی که هدفمندانه و در راستای برنامه ریزی و سیاستگذاری های توسعه ای صورت گرفته و کشورمان را تا اندازه ای به وضعیت مطلوب خود نزدیک ساخته است.

شاخص های اقتصادی، فرهنگی و سیاسی در کشور همچون فناورهای نوین علمی، زیرساخت ها و طرح های مولد اقتصادی، گسترش همکاری های تجاری؛ مشروعیت نظام سیاسی، مشارکت مردم، افزایش دامنه نهادهای مدنی، باور به ضرورت تغییر و تحولات مثبت، هنجارهای فرهنگی همسو با توسعه ، از نمودهای توسعه در کشور به شمار می آیند. به رغم این اتفاقات مثبت، اما این برنامه ها هم در مقام ترسیم اهداف، هم در سیاستگذاری و اجرا دارای کاستی هایی بوده و از این رو نمی توان گفت که توسعه آنگونه که باید در کشور محقق شده است.
توسعه به مثابه مثلثی است که اقتصاد، فرهنگ و سیاست سه ظلع آن به شمار می آیند و تصور نبود هر یک از آنها، موجودیت توسعه را به خطر می اندازد. توسعه پیش از هر چیزی به باور مندی و همسویی با جامعه هدف نیازمند است و دیگر آنکه ساختار و چارچوب سیاسی یک کشور، در فرایند توسعه و نتیجه بخش بودن یا عقیم ماندن توسعه بسیار تاثیر گذار است. با توجه به ضرورت توجه به حرکت رو به جلو توسعه کشور و ضرورت نگاه همه جانبه به این فرایند، باید گفت:

1- هر چند که باور به توسعه و تلاش برای دستیابی به آن در جامعه ایران تا حدودی نهادینه شده است اما فقدان توازن در حوزه های مختلف ضرورت برنامه ریزی و سیاستگذاری های درون زا، هم آهنگ و همه جانبه را در کشور برجسته تر می سازد. واقعیت های موجودِ جامعه و شواهد کنونی درهم تنیده بودن ابعاد گوناگون توسعه؛ این واقعیت را بیشتر آشکار می کند که تحقق هر بُعد از توسعه در گرو همسویی با ابعاد و بخش های دیگر میسر می شود. درغیر این صورت نمی توان انتظار داشت که برنامه و سیاست های توسعه ای به نتیجه مطلوب خود برسد.

2-ایران کشوری در حال توسعه است که تا اندازه زیادی بر موانع موجود در راه توسعه فائق آمده است، اما هنوز در بسترسازی برای توسعه همه جانبه، مشکلاتی وجود دارد.
برنامه های توسعه در آغاز تک بعدی و صرفا اقتصادی بود و توسعه بیشتر مفهومی کمی قلمداد می شد تا کیفی. از دیگر سو توسعه اقتصادی نه به طور متوازن در همه مناطق که به صورت قطبی در برخی نقاط کشور اجرا شد و همین موضوع، ناکامی هایی را در توسعه کشور به بار آورد.
اما به اذعان برنامه ریزان و سیاستگذاران توسعه، صرفا توجه به اقتصاد کافی نیست و توسعه نه فرآیندی خطی و تک بعدی که تحولی چند بعدی، کیفی و متوازن است که همه ابعاد زندگی انسان اعم از فردی- اجتماعی، فرهنگی و سیاسی را در بر می گیرد. در این فرایند برهمه جانبه بودن توسعه تاکید و تلاش شده که ابعاد گوناگون توسعه به صورت هم آهنگ و موزون در سیاست ها مدنظر قرارگیرد.
توزان، هم آهنگی و همه جانبه بودن از خصیصه های مهم توسعه است، تجربه توسعه در جوامع مختلف نشان داده که برنامه ریزی بدون توجه به این ویژگی ها، راه به جایی نمی برد و هر آنچه به صورت تک بعدی و خطی اتفاق افتاده، توسعه ای نامووزن است

3- توسعه فرایندی است که با در نظر گرفتن همه حوزه های سیاسی - اقتصادی و فرهنگی- اجتماعی، خروج از شرایط موجود و نیل به وضعیت مطلوب را دنبال می کند. غلبه بر فقر و نابرابری، برقراری عدالت اجتماعی، افزایش مشارکت مردم در موضوعات سیاسی، محیط زیست سالم و ... به عنوان بخشی از اهداف توسعه بر شمرده می شوند.
با وجود تاکید بر همه جانبه بودن توسعه، این فرآیند باید به شکل نرم در جامعه اتفاق بیفتد و به صورت یک ارزش به مردم جامعه معرفی و آموزش های لازم برای درونی سازی آن ارائه شود. به این معنا که توسعه باید به عنوان بخشی از فرهنگ جامعه درآید و جامعه نخست در مسیر توسعه فرهنگی قرار گیرد. در واقع توسعه فرهنگی، پیش فرض دیگر انواع توسعه است که در راستای نهادینه سازی ارزش های توسعه ای در سطوح خرد و کلان عمل می کند. بی توجهی به فرهنگ و توسعه فرهنگی، تاخر یا واماندگی فرهنگی را در پی دارد، مساله ای که در برخی جهات در جوامع در حال توسعه از جمله ایران و اغلب کشورهای توسعه نیافته وجود دارد.

4- چنانچه توسعه و باور به اموری همچون دستیابی به ثروت و رفاه، ریشه کنی فقر و بی عدالتی و پیشرفت علمی مورد پذیرش خرد جمعی یک جامعه قرار گیرد می توان انتظار داشت که عزم و اراده ای ملی برای توسعه اقتصادی نیز شکل گیرد اما بی توجهی و سطحی نگری به شاخص های مزبور، نتیجه ای جز ناموزونی و حاشیه ساز بودن توسعه نخواهد داشت.
در سال های اخیر افزایش میزان مردم سالاری و نهادینه سازی جامعه مدنی را در کشور شاهد بودیم، تغییرات چشمگیری در اقتصاد کشور اتفاق افتاده است. اما هنوز توسعه و وضعیت مطلوب آنگونه که باید ، محقق نشده است.
چنانکه پیش تر آمد، فرهنگ، اقتصاد و سیاست سه بعد مهم توسعه هستند. توسعه سیاسی پس از توسعه فرهنگی، بعد مهمی از توسعه است که زمینه را برای توسعه اقتصادی و همه جانبه فراهم می کند.داشتن فرهنگ سیاسی، افزایش مشارکت مردم، بستر سازی برای فعالیت احزاب، برگزاری انتخابات، مشروعیت نظام، حکومت قانون، آزادی رسانه ها، پاسخگویی و مسوولیت پذیری مسوولان سیاسی و غیره، نمودهای از توسعه سیاسی هستند که وجود آنها زمینه را برای پیشرفت و توسعه اقتصادی، مبارزه با فساد و افزایش رفاه و برقراری عدالت اقتصادی- اجتماعی میسر می کند.
در ایران اگرچه برنامه های توسعه از پیش از انقلاب کلید خورد اما تک بعدی، قطبی نگری و خطی بودن آنها، توسعه را با محدودیت هایی روبرو ساخت. توسعه بیشتر مقوله ای اقتصادی به حساب می آمد تا فرهنگی و سیاسی و همین مساله، تحقق برنامه های توسعه را در ایران با مشکل روبرو ساخته است. اگر چه ایران کنونی کشوری در حال توسعه و مقتدر شناخته می شود اما همچنان در مسیر توسعه با تنگناهایی مواجه است . چنانکه با گذشت نزدیک به هفت دهه از شروع برنامه ریزی های توسعه ای، کشور هنوز به چشم انداز مطلوب خود نرسیده است. آنچه بیش از هرچیز به این مساله دامن زده، نامتوازن بودن برنامه های توسعه و بی توجهی به توسعه سیاسی و فرهنگی در کنار توسعه اقتصادی است.
نرم‌افزار اندرویدی مودم‌یار - ModemYar
مرکز خیریه نگهداری معلولین ذهنی نوشیروانی بابل
محک، موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان
شرکت دانش بنیان ابررایانه طبرستان abarsoft.ir
محل تبلیغات شما
نظرات شما
+ نظردهید
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به بصیرآنلاین می باشد و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است.
Copyright © 2017 BasirOnline website.
All rights reserved. Reproduction is permitted by referring to the source.